ناهنجاری های مربوط فک (دهان و دندان)

ناهنجاری ها در علم ارتودنسی به دو گروه دندانی و فکی (اسکلتی) طبقه بندی می شوند. هر دو گروه ممکن است متأثر از عوامل ژنتیکی، محیطی –  بیماریهای دهان و دندان  یا هر دو باشند. با این حال اختلالات اسکلتی بیشتر با زمینه ارثی در ارتباط بوده و درمان مشکل تری هم دارند. از دیگر اختلافات بین این دو دسته ناهنجاری، زمان مداخله درمانی می باشد. سن بیمار اهمیت بالاتری جهت رفع ابنورمالیتی های اسکلتی دارد به گونه ای که قبل از بلوغ جنسی امکان کنترل و هدایت رشد فکین وجود دارد حال آنکه پس از آن در صورت شدید بودن ناهنجاری فکی گزینه ای بجز ارتودنسی همراه جراحی فک باقی نمی ماند. که با مراجعه به کلینیک ارتودنسی می‌توانید مشکل خود را حل نمائید.

LI_1381401043_fde6133cb842a0fd4d843dc93e30d4e8_2053
در مورد مشکلات دهان و دندان و در رأس آنها کراودینگ (نامرتبی دندانها) محدودیت سنی کمتری وجود دارد. در واقع ناردیفی های دندانی را در هر سنی به شرط برقراری سلامت استخوان، لثه و بافت های نگهدارنده دندانها می توان ارتودنسی کرد.  ناهنجاری های فکی می تواند در تغییر طرح لبخند در بزرگسالی نیز تاثیر بگذارد.

دلایل رخ دادن ناهنجاری های فکی

ضربه دیدن فک پایین در کودکی
ناحیه ای از فک پایین که با جمجمه مفصل می شود بسیار آسیب پذیر و حساس است. ضربه ای جزئی ممکن است سبب شکستگی این ناحیه گردد. شکستگی رخ داده ممکن است کاملا” بدون علامت یا همراه با علائم جزئی باشد. به عنوان مثال به زمین افتادن کودک حین دوچرخه سواری، لب پریدگی یک دندان و مختصری دندان درد و گریه کردن کودک ممکن است تنها علائم باشند. خوشبختانه در تعداد زیادی از کودکان که دچار این آسیب می شوند مشکلی در زمینه رشد فک پایین رخ نمی دهد. اما تعدادی از کودکانی که دچار مشکلاتی از قبیل تکامل ناقرینه فک پایین و انحراف فک و یا کوچک ماندن فک پایین نسبت به فک بالا می شوند. در صورت تشخیص به موقع و اتخاذ تدابیر درمانی مناسب از بروز مشکلات جدی می توان پیشگیری نمود.
دندانهای اضافه
شایعترین دندان اضافه، یک دندان پیش در خط وسط فک بالا (بین دو دندان پیش اول) است. درمان دندانپزشکی زودهنگام  برای این افراد ممکن است لازم باشد.
غیبت دندان (دندانها)
گاهی برخی دندانهای دائمی در فک بیمار غائب هستند و به این ترتیب سیستم دندانی دچار مشکلاتی در نظم و ترتیب دندانها می شود. پس از دندانهای عقل (انتهایی دندانهای سیستم دندانی یا دندان شماره ۸) شایعترین دندانهایی که ممکن است غائب باشند دندان شماره ۵ پایین (کرسی کوچک دوم پایین) و دندان شماره ۲ بالا (پیشین دوم بالا) هستند.
زمینه ارثی
شایعترین و شناخته شده ترین مشکل فکی با زمینه ارثی جلو آمدگی فک پایین نسبت به فک بالا است. برخی از مشکلات فکی با انجام درمان هایی موسوم به ارتوپدیک توسط ارتودنتیست قابل بهبود هستند.
اشکال در اندازه دندانها
گاهی بزرگ یا کوچک بودن یک یا تعدادی از دندانها سبب نامرتبی سیستم دندانی می شود. شایعترین دندانهایی که دچار این مشکل می شوند عبارتند از دندان شماره ۵ پایین و دندان شماره ۲ بالا

سن مناسب برای درمان ناهنجاری های فک

در ناهنجاریهایی که جنبه مادرزادی دارند بهترین سن جهت درمان 7 تا 12 سالگی است که بیماران با مراجعه اولیه به دندانپزشک متخصص ارتودنسی می توانند از ردیف کردن دندان های خود شروع کرده و درمان را در ناحیه فک ادامه دهند و این زمانی است که می توان این درمان را انجام داد چرا که در این زمان داخل دهان کودک هم دندان شیری و هم دندان دائمی وجود دارد.
در صورتی که در سن مناسب درمان های لازم انجام نشود و بیمار وارد سن بلوغ شده و جهش رشدی خود را انجام داده باشد ادامه درمان سخت تر شده و فرد نیاز به جراحی توسط متخصصین جراحی دهان ، فک و صورت خواهد داشت.
توجه به این نکته ضروری است که درمان هایی که در سن رشد انجام می شود با شانس بالایی برای اصلاح ناهنجاری فکی روبرو است در غیر اینصورت و پس از سن رشد این شانس به حداقل رسیده و فرد می بایست به جراح فک و صورت مراجعه کند که در این شرایط در بعضی بیماران ترکیب دو عملکرد لازم است.

عوارض جراحی فک

 این جراحی هم می‌تواند عارضه داشته باشد و مهم‌ترین عارضه‌اش اختلال در حس لب‌هاست که می‌تواند بعد از عمل جراحی پیش بیاید و معمولا ظرف چند هفته به تدریج برطرف می‌شود. در شرایط نادری که آسیب جدی به عصب وارد شده باشد اختلال در حس برای مدت طولانی‌تری باقی می‌ماند. اگر عارضه خیلی شدید باشد، ممکن است حس لب‌ها اصلا برنگردد ولی این عارضه چندان مساله جدی نیست و جای نگرانی وجود ندارد. اگر هم حس لب‌ها برنگشت بیمار خیلی زود به آن عادت می‌کند.

مراقبت های بعد از جراحی

بیماری که تحت عمل جراحی فک قرار گرفته باید مراقب باشد تا ضربه‌ای به فک او وارد نشود چون می‌تواند باعث جابه‌جایی استخوان‌ها شده یا ابزارهای نگه دارنده داخل فک را شل کند. بیماران بهتر است از مسافرت‌های طولانی پرهیز کنند و در خودرو باید حتما کمربند ایمنی را ببندند. بهتر است این بیماران تا مدتی از ورزش‌های سنگین خودداری کنند. این افراد از روز بعد از عمل باید مسواک بزنند و دهان خود را با دهان‌شویه شستشو بدهند. بیمارانی که دهانشان باید با سیم بسته بماند، قبلا باید تا شش هفته در این وضعیت می‌ماندند اما در حال حاضر تا سه هفته هم می‌توان این زمان را تقلیل داد. دو تا سه هفته دهان با سیم بسته می‌شود و بعد از این مدت سیم باز شده و به جای آن دهان با کش بسته می‌شود. در واقع در دو هفته اول دهان مطلقا باز نمی‌شود اما بعد از جایگزینی سیم با کش، دهان بیشتر از حالت قبل باز می‌شود. در مجموع حدود یک ماه و نیم طول می‌کشد تا بیمار از دست سیم و کش راحت شود. کسانی که فکشان با سیم بسته شده باید بیشتر مایعات و غذاهای صاف شده استفاده کنند. در واقع در مدت دو هفته‌ای که دهان اصلا نباید باز شود بیمار نباید از غذاهایی که نیاز به جویدن دارند، استفاده کند. بعد از برداشتن سیم و گذاشتن کش بیمار می‌تواند رژیم غذایی خیلی نرمی داشته باشد مثل سوپی که نیاز به جویدن زیاد نداشته باشد. بعد از یک ماه بیمار می‌تواند از غذاهای جویدنی استفاده کند. رژیم غذایی این بیماران باید حتما به گونه‌ای باشد که مواد غذایی مورد نیاز را دریافت کنند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>