مشکلات دهان و دندان در بارداری ناشی از رشد جنین و تغییرات هورمونی

بهداشت دهان و دندانبین مراجعات خود به پزشک، نگذارید مراجعه به دندانپزشک از لیست اقدامات در دست انجام در دوران بارداری و پیش از بدنیا آمدن نوزاد، از قلم بیفتد. انجام چکاپ در دوران بارداری بی‌خطر بوده و برای سلامت دندانی شما مهم است. نه تنها می‌توانید از عهده جرم گیری و عمل‌هایی همچون پر کردن پوسیدگی‌های دندان  پیش از تولد نوزاد برآیید، بلکه دندانپزشک نیز می‌تواند به شما در برطرف کردن هر یک از عارضه‌های دندانی دوران بارداری که ممکن است دندان‌های شما را درگیر کرده باشد کمک کند. تمام دندانپزشکان زنان را تشویق می‌کنند تا در دوران بارداری مراقبت‌های دندانی را فراموش نکنند. این دوران، دوره‌ای تعیین کننده در زندگی زنان است و حفظ بهداشت دهانی مستقیماً با کیفیت سلامت عمومی افراد مرتبط است. در زمان بارداری، برای شما نیز مراقبت کردن از دندان‌ها و لثه‌ها در دوران بارداری بسیار حائز اهمیت است. بارداری باعث تغییرات هورمونی می‌شود که خطر ابتلا به بیماری لثه را افزایش می‌دهد، که در عوضف می‌تواند سلامت نوزاد در حال رشد شما را تحت تأثیر قرار دهد.

اگر برای بارداری برنامه دارید یا مشکوک به بارداری هستید، باید بلافاصله به دندانپزشک مراجعه کنید. در غیر اینصورت، بهتر است یک نوبت چکاپ در سه ماه اول بارداری خود برای جرم‌گیری و نظافت تعیین کنید. دندانپزشک وضعیت دهانی شما را ارزیابی کرده و یک طرح دندانی را برای مابقی دوران بارداری‌تان طرح ریزی خواهد کرد. مراجعه به دندانپزشک در سه ماهه دوم بارداری نیز برای جرم‌گیری و نظافت، نظارت بر تغییرات در وضعیت دندان‌ها و سنجیدن اثربخشی بهداشت دهانی شما توصیه می‌شود. بسته به بیمار، ممکن است جلسه مراجعه دیگری نیز در اوایل سه ماهه سوم بارداری تنظیم شود، ولی این جلسات را باید تا حد ممکن کوتاه و مختصر نگاه داشت.

لطفا جهت کسب اطلاعات بیشتر و رزرو نوبت با شماره  ما   تماس حاصل فرمایید.

چه زمانی باید به دندانپزشک در مورد بارداری اطلاع داد؟


حتی اگر فکر می‌کنید که شاید باردار هستید، باید به مطب دندانپزشک اطلاع دهید. به آنها درباره چند ماهه بودن بارداری نیز خبر دهید. همچنین در مورد داروهایی که مصرف می‌کنید یا در صورت داشتن هرگونه توصیه ویژه از درمانگر، دندانپزشک خود را در جریان بگذارید. اگر بارداری شما با خطر بالاست یا اگر هرگونه عارضه خاص پزشکی دارید، ممکن است دندانپزشک یا پزشکتان به شما توصیه کنند که برخی درمان‌ها را به مدت دیگری موکول کنید.

پیش از بارداری


سعی کنید پیش از بارداری یک نوبت مراجعه به پزشک تنظیم کنید. اینگونه دندان‌هایتان را می‌توان بصورت حرفه‌ای جرم گیری و نظافت کرد، بافت لثه را با دقت بررسی کرد و هرگونه مشکل در سلامت دهانی را می‌توان پیش از بارداری درمان کرد.

سلامت دندانی شما در حین بارداری


بهداشت دهان و دندان

اگرچه بسیاری از زنان تا انتهای نه ماه بارداری بدون هیچ مشکل دندانی سپری می‌کنند، ولی بارداری می‌تواند باعث وخامت برخی عارضه‌ها شود – یا برخی عارضه‌های جدید ایجاد کند. چکاپ منظم و عادات سلامت دندانی خوب می‌تواند به سالم نگاه داشتن خود و کودکتان کمک کند.

ژنیژیوت بارداری


دهان شما ممکن است تحت تأثیر تغییرات هورمونی که در دوران بارداری تجربه می‌کنید، قرار بگیرد. برای مثال، برخی زنان در دوران بارداری دچار عارضه‌ای می‌شوند که به آن “ژینژیویت بارداری” می‌گویند، التهابی در لثه‌ها که باعث تورم و حساسیت لثه می‌شود. همچنین ممکن است دندان‌هایتان هنگام مسواک زدن یا نخ دندان کشیدن اندکی خونریزی داشته باشد. در صورتی که این عارضه درمان نشود، ژینژیویت می‌تواند منجر به انواع جدی‌تری از بیماری لثه  شود. ممکن است دندانپزشک برای پیشگیری از این بیماری به شما توصیه کند تا بطور منظم جرم گیری و نظافت انجام دهید.

افزایش خطر پوسیدگی دندان


زنان باردار ممکن است بیشتر از سایرین مستعد پوسیدگی دندان باشند، این مسئله دلایل مختلفی دارد. اگر بیشتر از حد معمول، کربوهیدرات مصرف می‌کنید، این ماده می‌تواند باعث پوسیدگی دندان شود. بیماری صبحگاهی می‌تواند باعث افزایش میزان اسیدی شود که دهان در معرض آن قرار می‌گیرد و این مسئله می‌تواند لایه خارجی پوشش دهنده دندان (مینای دندان) را از بین ببرد. دو بار در روز مسواک زدن  و یکبار در روز نخ دندان کشیدن هم می‌تواند در دوران بارداری به دلایل بسیار زیادی نادیده گرفته شود، از جمله بیماری صبحگاهی، حساسیت بیش از حد عوق زدن، حساسیت لثه‌ها و خستگی. حفظ برنامه روزمره بهداشتی دهان و دندان از این جهت اهمیت ویژه‌ای می‌یابد که عادات ضعیف بهداشتی در دوران بارداری با زایمان پیش از موعد، محدودیت رشد درون رحمی نوزاد، دیابت بارداری و تشنج آبستنی پیش از موعد همراه است.

تومورهای بارداری


در بعضی زنان، رشد بیش از اندازه بافت که به آن “تومور بارداری” گفته می‌شود ممکن است در لثه‌ها ظاهر شود، که در بیشتر موارد در سه ماهه دوم بارداری بروز می‍نماید. این تومورها سرطان نیستند بلکه تنها  تورمی هستند که بیشتر اوقات میان دندان‌ها رخ می‌دهند. این تومورها می‌توانند با پلاک دندانی  بیش از اندازه مرتبط باشند. این تومورها به راحتی خونریزی  می‌کنند و ظاهری قرمز رنگ، خام مانند و شبیه به تمشک دارند. معمولاً این تومورها بعد از بدنیا آمدن  کودک از بین خواهند رفت، ولی اگر نگران این تومورها هستید، با دندانپزشک خود در مورد برداشتن آنها صحبت کنید.

مراقبت از سلامت دندان ها در زمان بارداری


در زمان بارداری برای حفظ سلامت دهان و دندانتان به نکات زیر دقت کنید:

 داروها در دوران حاملگی

اطمینان حاصل کنید که، در صورت مصرف، دندانپزشک شما درباره هرگونه داروی تجویزی یا بدون نسخه‌ای که مصرف می‌کنید، اطلاع داشته باشد. این اطلاعات به دندانپزشکتان کمک می‌کند تا چه نوع نسخه‌ای، در صورت لزوم، برای شما بنویسد. دندانپزشک می‌تواند برای انتخاب دارو با پزشکتان مشورت کند  داروهایی همچون مسکّن‌ها یا آنتی بیوتیک‌ها تا شما بتوانید در دوران بارداری بصورت کاملاً ایمن آن دارو را مصرف کنید. هم دندنپزشک و هم پزشک شما درباره شما و کودکتان دغدغه دارند، پس هر سوالی که درباره داروهای تجویزی آنها برایتان پیش آمده، بدون رودربایستی مطرح کنید.

بی‌حسی موضعی در حین بارداری

اگر باردار هستید و نیاز به پر کردن دندان، عصب کشی یا کشیدن دندان دارید، یکی از مسائلی که نباید در مورد آن نگران باشید بی‌خطر بودن داروهای بی‌حس کننده‌ای است که دندانپزشک ممکن است در حین این عمل‌ها استفاده کند. این داروها، در واقع، برای شما و کودکتان بی‌خطر هستند.  مطالعه‌ای بر روی یک گروه زنان باردار انجام شده که این عمل‌ها را با بی‌حسی‌های موضعی همچون لیدوکائین انجام داده‌اند و گروهی از زنان باردار که از بی‌حسی استفاده نکرده‌آند. این مطالعه نشان داد که این درمان‌ها در حین بارداری بی‌خطر هستند، زیرا هیچ تفاوتی در نرخ سقط جنین، عیوب مادرزادی، زایمان زودرس یا وزن کودک بین این دو گروه مشاهده نشد. همچنین این مطالعه هیچ شواهدی را دال بر این که درمان دندانی با بی‌حسی موضعی در طول بارداری مضر باشد، پیدا نکرد. “محققان در این مطالعه قصد داشتند تعیین کنند که آیا هیچ خطر قابل توجهی همراه درمان دندانی با بی‌حسی موضعی و نتایج بارداری وجود دارد. پزشکان چنین خطری را پیدا نکردند.”

عکس رادیولوژی از دندان در دوران بارداری

بله، گرفتن عکس رادیولوژی در دوران بارداری بی‌خطر است. اگرچه تشعشعات دستگاه رادیولوژی برای دندان بسیار کم است، با این حال دندانپزشک به شما روپوشی پوشیده از سرب می‌دهد که قرار گرفتن قسمت شکم در معرض این تشعشعات را به حداقل می‌رساند. در مطب دندانپزشک نیز به شما پوشش گردن (کولار) از جنس سرب پوشانده می‌شود تا تیروئید شما از تشعشعات در امان بماند.

سر کردن با بیماری صبحگاهی

بهداشت دهان و دندان

  • اگر بیماری صبحگاهی مانع از مسواک زدن شما می‌شود، از خمیر دندانی با طعم ملایم استفاده کنید. از دندانپزشک خود بخواهید تا برندهای مختلف را به شما معرفی کند.
  • آبکشی دندان با آب یا دهان شویه در صورتی که از بیماری صبحگاهی رنج می‌برید، می‌تواند کمک زیادی در برطرف کردن احساس تهوع مکرر باشد.

خوردن مواد غذایی مناسب برای دندان‌ها و نوزاد

  • از خوردن میان وعده‌های شیرین اجتناب کنید. ویار به مواد شیرین در دوران بارداری بسیار شایع است. هر چند در نظر داشته باشید، که هرچه تعداد دفعات مصرف میان وعده‌ها بیشتر باشد، احتمال ابتلا به پوسیدگی دندان بیشتر خواهد بود.
  • از رژیم غذایی سالم و متعادل استفاده کنید. اولین دندان‌های کودک در حدود سومین ماه حاملگی شروع به رشد می‌کند. غذاهای سالم حاوی مواد لبنی، پنیر و ماست منبع مناسبی از این مواد معدنی ضروری هستند و برای دندان‌ها، لثه‌ها و استخوان‌های در حال رشد کودک بسیار مفیدند.

مراقبت از دندان در حین بارداری

  • نام و دوز تمام داروهایی که مصرف می‌کنید از جمله داروهای درمانی و ویتامین‌های بارداری که پزشکتان تجویز کرده را با دندانپزشک خود در میان بگذارید همچنین هرگونه توصیه پزشکی بخصوصی که پزشک برای شما تجویز کرده است. دندانپزشک ممکن است بر اساس این اطلاعات طرح درمان دندانی شما را تغییر دهد.
  • جلسه چکاپ دندانی خود را صرفاً بخاطر بارداری خود کنسل نکنید. در این دوران بیش از هر زمان دیگری، معاینات منظم لثوی (لثه) از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردارند، زیرا بارداری باعث تغییرات هورمونی می‌شوند که شما را در معرض خطر فزاینده بیماری‌های لثوی قرار خواهند داد و باعث نوعی حساسیت در لثه‌ها می‌شود که باعث می‌شود با کوچکترین تماسی خونریزی کنند  عارضه‌ای که به آن ژینژیویت گفته می‌شود. توجه ویژه‌ای به هرگونه تغییر در لثه‌های خود در دوران بارداری نمایید. اگر حساسیت، خونریزی یا تورم لثه در هر زمانی در دوران بارداری رخ داد، در اولین فرصت ممکن با دندانپزشک یا متخصص لثه صحبت کنید.
  • از اقدامات مناسب بهداشت دهان و دندان پیروی کنید تا از مشکلات سلامت دهانی بکاهید و/یا جلوگیری نمایید.

پس از زایمان


اگر در دوران بارداری دچار هرگونه مشکلات لثه شدید، در اولین فرصت ممکن پس از زایمان به دندانپزشک مراجعه کنید، تا وی تمام دهان شما را معاینه کرده و سلامت لثوی شما را بررسی کند.

سوالات رایج


بهداشت دهان و دندان

آیا نیاز به تغییر عادات روزانه است؟

اگر پیش از این دو بار در روز با خمیر دندان حاوی فلوراید مسواک می‌زدید و یکبار در روز نیز بین دندان‌های خود را تمیز می‌کردید، به همین شیوه خوب خود ادامه دهید. در غیر اینصورت، هیچ زمان بهتری از دوران بارداری برای شروع این اقدامات نخواهید یافت، زیرا حفظ برنامه روزمره بهداشتی دهان و دندان از این جهت اهمیت ویژه‌ای می‌یابد که عادات ضعیف بهداشتی در دوران بارداری با زایمان پیش از موعد، محدودیت رشد درون رحمی نوزاد، دیابت بارداری و تشنج آبستنی پیش از موعد همراه است. با دندانپزشک خود درباره اقدامات روزمره خود صحبت کنید تا اگر نیاز به تغییراتی بود وی برای شما توضیح دهد.

چرا لثه‌ها خونریزی می‌کنند؟

با بارداری تغییرا زیادی  در بدن، احساسات و بالطبع دهان شما پدید خواهد آمد. تا نیمی از زنان باردار، در این دوران به ژینژیویت مبتلا می‌شوند، نوع خفیفی از بیماری لثه که در بین ماه‌های دوم تا هشتم بارداری شایع است. این عارضه معمولاً پس از زایمان برطرف خواهد شد. هورمون‌ها باعث می‌شود لثه شما راحت‌تر تحت تأثیر پلاک دندانی قرار بگیرد و پلاک نیز می‌تواند باعث قرمز، حساس و دردناک شدن و خونریزی لثه‌ها شود. دو بار در روز برای حداقل دو دقیقه مسواک بزنید، یکبار در روز بین دندان‌ها خود را نظافت کنید و با دندانپزشک خود درباره سایر اقداماتی که می‌توانید برای سالم نگاه داشتن لثه‌هایتان انجام دهید صحبت کنید.

آیا با هر کودک، یک دندان از دست خواهد رفت؟

خیر، این مسئله یک خرافه قدیمی است. از دست دادن دندان بخش نرمال بارداری نیست، و اگر دندانی از دست بدهید، به احتمال خیلی زیاد مشکلات دهان و دندانی را پیش از این داشته‌اید. هرچند،  ممکن است احساس کنید دندان‌هایتان کمی لق شده‌اند. پروژسترون و استروژن می‌تواند باعث شل شدن لیگامنت‌ها و استخوان‌هایی شود که دندان‌هایتان را در جای خود نگاه داشته‌اند، حتی اگر بیماری لثوی نداشته باشید. در اکثر موارد، این مسئله بعد از زایمان برطرف می‌شود، ولی در صورتی که احساس می‌کنید دندان‌هایتان حرکت غیرطبیعی دارند با دندانپزشک خود صحبت کنید.

آیا آنچه مادر می‌خورد بر دندان‌های کودک نیز تأثیر خواهد گذاشت؟

دندان‌های کودک بین ماه‌های سوم و ششم بارداری رشد می‌کنند و آنچه مادر می‌خورد می‌تواند تأثیر زیادی بر شکل گرفتن مناسب آنها داشته باشد. از مواد مغذی فراوان استفاده کنید – از جمله ویتامین‌های A، C، D، پروتئین، کلسیم و فسفر. برای کاستن از خطر نقص لوله عصبی، شما باید در دوران بارداری هر روز، 600mcg فولیک اسید مصرف کنید. از مکمل فولیک اسید و همچنین غذاهای سرشار از فولات استفاده نمایید. حال که صحبت به اینجا رسید، ذکر این نکته خالی از لطف نیست که آب فلوراید دار فراوانی بنوشید تا دندان‌هایتان را سفت و مستحکم نگاه دارید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>