درمان ریشه دندان

root canal therapy به معنی درمان ریشه دندان است که اصطلاحا به آن عصب کشی گفته می شود.عصب کشی یعنی، برداشتن بافت عصبی و عروقی یک دندان و جایگزین کردن آن به وسیله موادی که بدن با آن سازگار یا به عبارتی Biocompatible باشد. برای بسیاری این سوال پیش آمده که کلمه عصب کُشی صحیح است یا عصب کِشی؟ باید بگویم در این عمل قطع عصب صورت می گیرد یا به عبارتی عصب از داخل کانال ریشه بیرون کشیده می شود که می توان واژه عصب کِشی را به آن اطلاق کرد و گاهی هم به وسیله مواد شیمیایی عصب داخل کانال کشته می شود و یا به عبارتی فلج می شود پس می توان واژه عصب کُشی را نیز به آن اطلاقکرد،پس هر دو واژه صحیح است و کاربرد خاص خود را دارد. به عنوان مثال در خانم بارداری که شاید نخواهیم درمان عصب کشی را کامل انجام دهیم می توانیم با عصب کُشی موقتاً درد بیمار را متوقف کنیم و در فرصت مقتضی به درمان اصلی که همان عصب کِشی و قطع عصب است بپردازیم.

نحوه کار عصب کشی

گاهی به عصب کشی دندان روت کانال تراپی (به معنی کانال ریشه) گفته می‌شود . کانال ریشه و حفره مغز دندان که به آن مربوط است حفره‌های آناتومیکی در دندان هستند که به طور طبیعی بافت‌های عصبی و رگ‌های خونی و بافت‌های سلولی دیگری را در خود جای می‌دهند.

در صورتیکه پوسیدگی دندان در مراحل اولیه درمان نشود و پوسیدگی از مینا عبور نموده و به عاج گسترش یابد در ادامه میتواند به فضای پالپ گسترش یابد.ورود میکروب ها به پالپ دندان باعث ایجاد التهاب در پالپ شده و این التهاب باعث افزایش حجم پالپ می شود. با توجه به اینکه پالپ دندان یک محفظه بسته است، التهاب باعث افزایش شدید فشار داخلی آن می شود. این افزایش فشار، منجر به فشار آمدن به پایانه های عصب دندان شده و درد دندان شروع می شود.

هنگام عصب کشی دندان پزشک بعد از برداشتن پوسیدگی ها یا نسج دندانی، به کانال هایی که داخل ریشه دندان قرار دارند، دسترسی پیدا می کند و ابتدا پالپوتومی صورت میگیرد یعنی با سوراخ کردن سقف پالپ و جاری شدن خون، فشار داخل پالپ کاهش پیدا کرده و درد کم می شود. (تعداد کانالها بستگی به دندان دارد مثلاً دندان نیش تک کاناله است ولی دندان آسیا سه یا چهار کانال دارد.)

کانال های پالپ فقط حاوی عصب نیستند و حتی در بعضی موارد عصب آنها ممکن است به علت کاهش خونرسانی، از بین رفته باشد، اما باکتری ها و محصولات آنها در این کانال ها وجود دارند. به علاوه، عروق خونی، سلول های مختلف و حتی احتمالاً عروق لنفی در این کانال ها وجود دارد. این کانال ها که با پوسیدگی یا ورود میکروب ها آلوده شده اند، عفونت را تا پای ریشه می برند و باعث می شوند در اثر واکنش های التهابی، استخوان دور ریشه دچار التهاب و تحلیل شود و از بین برود.

DNTImplantSeries3

کاری که دندان پزشک انجام می دهد، این است که جلوی این روند را قبل از اتفاق افتادن بگیرد یا اینکه بعد از اتفاق افتادن، آن را درمان کند. این کار با خارج کردن محتویات کانال ریشه و تمیز کردن آنها، شکل دادن کانال های ریشه به نحوی که مواد دارویی شستشودهنده تا انتهای کانال ها برسد و در آخر با پرکردن کانال های ریشه طوری که کاملاً بسته شوند و امکان عبور میکروب ها و محصولاتشان از مسیر آنها کاهش یابد، انجام می شود.

در عصب‌کشی این مواد به طور کامل برداشته و تخلیه می‌شوند و سپس تمیز می‌شوند و آنگاه به وسیله یک سوهان کوچک، شکل‌دهی و با محلول شست‌وشو، عفونت‌زدایی می‌شوند و پس از قرار دادن میله ای بسیار نازک بنام گوتا که جنس پلاستیکی دارد در داخل پالپ عاج دندان را با ماده‌ای (مثل آمالگام) که با مواد دیگر (مثل غذاها) واکنش نمی‌دهد پر می‌کنند. بعد از این عمل، دندان می‌میرد و اگر بعد از این، دندان عفونی شود باید تحت عمل جراحی انتهای ریشه قرار گیرد.
اگر چه گاهی اعمال مذکور در بیش از یک جلسه درمانی انجام می‌شود، اما زیاد بودن فاصلهٔ زمانی بین تخلیه مواد عفونی و پر کردن دندان شانس عفونت‌های بعدی را بالا می‌برد.

درمان جايگزين چيست؟

در بعضي موارد و شرايط مي توان معالجه ريشه را به اندكي بعد موكول كرد. در مواردي كه دندان كشيده مي شود درمان ، جايگزيني آنها با دندانهاي مصنوعي (پروتز ثابت و يا ايمپلنت) مي باشد كه به مراتب گرانتر است.

موفقيت درمان چقدر است؟

در صورتي كه درمان ريشه بطور كامل و استاندارد انجام شود از موفقيت بالائي برخوردار است.

با درد دندان چه کنیم؟

به دلیل طبیعی بودن احتمال بروز درد پس از درمان ریشه، جهت پیشگیری و درمان دندان درد، مصرف مسکن های ضدالتهابی غیرکورتونی (ایبوبروفن، ژلوفن و از این قبیل) نیم ساعت قبل از شروع درمان ریشه یا بلافاصله پس از این درمان و تداوم آن به مدت24 ساعت بعد از درمان، به میزان زیادی موثر است.در دردهای بسیار شدید مصرف این مسکن ها کمک زیادی به کاهش درد می نماید. البته این داروها حتما باید توسط دندانپزشک معالج تجویز شوند و لازم است از مصرف خودسرانه آنها و آنتی بیوتیک ها خودداری گردد. ▪

آیا در همه موارد نیاز به درمان مجدد ریشه وجود دارد؟

خیر. در همه موارد نیاز به درمان مجدد وجود ندارد. متمایز نمودن درد طبیعی از غیرطبیعی ضروری است. فقط زمانی درمان مجدد صورت می گیرد که درمان در نمای رادیوگرافی، ناکامل یا ضعیف به نظر آید. در عین حال، احتمال وجود کانال های اضافی، پرکردگی های کوتاه یا بلند و ضعیف ریشه نیز ممکن است نیازمند درمان مجدد باشند که تشخیص آن با دندانپزشک و در صورت ضرورت مشاوره با متخصص درمان های ریشه دندان است.در شرایطی که درد بیمار تداوم یابد، لازم است بررسی وضعیت درمان ریشه انجام شده، وجود ترک، ناراحتی های بافت لثه اطراف دندان، گیرغذایی احتمالی، بلند بودن سطح پانسمان و یا دندان و پرکردگی و تماس زودرس آن با سطح مقابل انجام شود. ▪

آيا اگر عصب درآورده شود، دندان مي ميرد؟
خير، دندان بعد از معالجه ريشه(عصب) هنوز زنده مي ماند چونكه تغذيه خارجي آن از سمت بافتهاي در برگيرنده هنوز ادامه دارد. البته اين زنده ماندن به معناي آن نيست كه دندان مثل ديگر دندانها به تحريكات حرارتي و الكتريكي پاسخ مثبت دهد.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>